WAT IS HET OCMW?

1. Lokaal bestuur
2. Historische achtergrond
3. Wettelijke basis

1. Lokaal bestuur

We staan stil bij:

- Oprichting en bestaansreden
- Meerjarenplan

Oprichting en bestaansreden

Het OCMW is een lokaal bestuur dat bij bijzondere wet, de organieke wet van 8 juli 1976, is opgericht. Iedere gemeente wordt bediend door een OCMW.

Het OCMW is een openbare instelling met rechtspersoonlijkheid.

Het OCMW wordt bestuurd door de Raad voor Maatschappelijk Welzijn.

De gemeenteraad kiest de leden van de Raad, die als autonoom orgaan optreedt.

De minister, tot wiens bevoegdheid het maatschappelijk welzijn behoort, beschikt over een inspectiedienst die belast is met het toezicht en de controle op de werking van de OCMW's.

Het college van burgemeester en schepenen heeft eveneens de opdracht toezicht en controle uit te oefenen.

Het OCMW-personeel geniet hetzelfde statuut als het gemeentepersoneel.

De goederen van de OCMW's worden beheerd en bestuurd op de wijze door de wet vastgesteld voor de gemeentegoederen, onder voorbehoud van de bijzondere bepalingen in de organieke wet.

Het OCMW is zoals de gemeente onderworpen aan de wetgeving op de overheidsopdrachten.

Meerjarenplan

Het meerjarenplan, opgesteld door de Raad voor Maatschappelijk Welzijn, stelt de financiële middelen van het OCMW vast voor de komende jaren. Dit wordt met een door het Overlegcomité in consensus opgesteld protocol, ter goedkeuring voorgelegd aan de gemeenteraad, die dus de financiële middelen voor het OCMW vaststelt.

De gemeente staat in voor de tekorten van het OCMW.

2. Historische achtergrond

Historisch overzicht

Vanaf de 14de eeuw gaan de gemeentebesturen de liefdadigheid reglementeren en controleren. Vanaf de 15de eeuw worden op verschillende plaatsen gemeentelijke armenbesturen opgericht.
Op het einde van het Ancien Régime, tijdens de Oostenrijkse periode worden een aantal beslissende stappen gezet in de evolutie van de openbare armenzorg. Na de Franse Revolutie ontstaan de Burgerlijke Godshuizen en de Burelen van Weldadigheid. Deze worden in 1925 samengevoegd en omgevormd tot de COO's ( Commissie van Openbare Onderstand).

Van Commissie van Openbare Onderstand (COO) naar OCMW

De COO's bestonden in elke gemeente en waren samengesteld uit burgers die voorgedragen en verkozen werden door gemeenteraadsleden. Ze werden bijgestaan door een secretaris en ontvanger. De raad van de COO kon zich laten bijstaan door een maatschappelijk werker, maar in het begin kwamen deze er nauwelijks aan te pas.
De OCMW's (Openbare Centrum voor Maatschappelijk Welzijn) zijn in 1976 ingesteld toen ook een reeks fusies van gemeenten zijn doorgevoerd. De vroegere gemeentelijke COO's zijn opgegaan in de OCMW's. Door de wet van 8 juli 1976 werden de COO's met ingang van 1 april 1977 vervangen door de OCMW's. Deze laatste hebben een breder doel dan alleen maar het verstrekken van financiële hulpverlening. Elk OCMW moet naast een secretaris en een ontvanger ook ten minste één maatschappelijk werker in dienst hebben.

"Elke persoon heeft recht op maatschappelijke dienstverlening. Deze heeft tot doel eenieder in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid".(Art. 1 van de organieke wet van 8 juli 1976)

De wet voert dus een afdwingbaar recht in op de dienstverlening waartoe de gemeenschap t.a.v. zijn burgers gehouden is.

Het belangrijkste doel blijft dan de bestrijding van de kansarmoede.

Lokaal Sociaal Beleid

Het decreet van 19 maart 2004 betreffende het Lokaal Sociaal Beleid legt het lokaal bestuur, zijnde de gemeente en het OCMW, de verplichting op één Lokaal Sociaal Beleidsplan op te maken.

Hierdoor wil de overheid bekomen dat:

- de gemeente en OCMW's beter gaan samenwerken en hun dienstverlening en beleid meer op mekaar afstemmen

- samengewerkt wordt met de op het terrein actieve derden en àlle acties door de lokale overheid worden gecoördineerd

- de dienstverlening voor élke burger optimaal toegankelijk wordt.

Daarvoor wordt per gemeente een Sociaal Huis opgericht, dat minimaal een informatie-, loket- en doorverwijsfunctie heeft.

De opdracht van het OCMW wordt daarmee ingebracht in een breder Lokaal Sociaal Beleid.

3. Wettelijke basis

De OCMW's werden met ingang van 1 april 1977 opgericht bij de organieke wet van 8 juli 1976 betreffende de Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn.

Artikel 1: "Elke persoon heeft recht op maatschappelijke dienstverlening. Deze heeft tot doel eenieder in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid. Er worden OCMW's opgericht die, onder de door deze wet bepaalde voorwaarden, tot opdracht hebben deze dienstverlening te verzekeren".

De OCMW's zijn openbare instellingen met rechtspersoonlijkheid. Zij vervangen de COO's (Commissie van Openbare Onderstand), waarvan zij alle goederen, rechten, lasten en verplichtingen overnemen.

Binnen de Franse Gemeenschap heet het OCMW Centre Public d'Action Sociale (CPAS).

Binnen de Duitstalige Gemeenschap heet het Öffentliches Sozialhilfezentrum (ÖSHZ).